Hàng hóa qua các cảng biển Việt Nam tăng so với năm ngoái, nhất là hàng hóa nội địa. Trong hoàn cảnh đó, doanh nghiệp cảng biển có nhiều cơ hội để tích luỹ doanh thu và lợi nhuận. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức với doanh nghiệp vận tải biển.
Hàng nội tăng, hàng xuất nhập khẩu giảm
Theo Cục Hàng hải Việt Nam (HHVN), tổng khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển Việt Nam 11 tháng năm 2022 ước đạt hơn 670 triệu tấn, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2021. Tính tới thời điểm hiện tại, tổng sản lượng hàng hóa qua cảng biển đã đạt 92% so với kế hoạch.
Tuy nhiên, theo thống kê, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu lại suy giảm. Cụ thể, hàng xuất khẩu trong 11 tháng ước đạt hơn 163 triệu tấn, giảm 3% với cùng kỳ năm 2021. Hàng nhập khẩu cũng giảm 3%, ước đạt hơn 191 triệu tấn.
Điểm sáng là hàng hoá nội địa có xu hướng tăng lên. Cụ thể, trong 11 tháng qua, hàng nội địa ước đạt hơn 314 triệu tấn, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, khối lượng hàng container thông qua cảng biển 11 tháng đầu năm 2022 ước đạt gần 23 triệu TEUs, tăng 5% so với năm 2021.
Nhờ tăng trưởng của hàng nội địa, một số doanh nghiệp cảng biển như cảng Hải Phòng, cảng Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan. Cụ thể, theo báo cáo tài chính, luỹ kế sau quý III/2022, doanh thu Cảng Đà Nẵng đạt 863 tỷ đồng, tăng 5,5% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 245 tỷ đồng, hoàn thành khoảng 71% chỉ tiêu lợi nhuận được giao cho cả năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 197 tỷ đồng, tăng 8,7% so với cùng kỳ.
Tại cảng Hải Phòng, chỉ tiêu lợi nhuận 10 tháng đã vượt 30,3% so với kế hoạch đề ra, tăng 10,8% so với cùng kỳ. Trong khi đó, 10 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất của Cảng Sài Gòn ước đạt hơn 1.000 tỷ đồng, bằng 88% so với cùng kỳ năm 2021 và đạt 81% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế ước đạt hơn 250 tỷ đồng, bằng 70% so với cùng kỳ và đạt 65% kế hoạch năm.
Nhưng vẫn còn nhiều khó khăn
Nhờ những thuận lợi của thị trường, một “tổng” lớn Nhà nước chuyên kinh doanh lĩnh vực hàng hải là Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đã có kết quả kinh doanh ấn tượng. Theo đó, trong 10 tháng năm nay, VIMC đạt sản lượng vận tải biển khoảng 17,7 triệu tấn, sản lượng hàng thông qua cảng khoảng 103,6 triệu tấn, sản lượng container ước đạt 4,4 triệu TEU; ước đạt doanh thu 12.944 tỷ đồng , lợi nhuận 2.957 tỷ đồng, vượt lần lượt 3%, 17% so với kế hoạch năm 2022.
Kết quả kinh doanh của VIMC là khá ấn tượng, tuy nhiên báo cáo của đơn vị này cho thấy, thị trường vận tải biển có mức cước tốt từ tháng 2 đến tháng 3 và suy giảm vào cuối quý I/2022, đến giữa tháng 6, chỉ số thuê tàu hàng khô Baltic liên tục suy giảm.
Ngoài ra, VIMC cũng như các doanh nghiệp vận tải biển khác có những khó khăn như Trung Quốc áp dụng biện pháp zero COVID-19 nghiêm ngặt khiến sản lượng hàng xuất khẩu bị ùn ứ và giảm mạnh tại các cửa khẩu phía Bắc. Không những thế, chi phí nhiên liệu liên tục điều chỉnh tăng rất mạnh đã ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của các doanh nghiệp dịch vụ hàng hải.
Lãnh đạo VIMC cho rằng, với xu hướng các tập đoàn, đơn vị sản xuất trực tiếp thực hiện dịch vụ logistics, cùng với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp FDI, khối tư nhân, khối dịch vụ hàng hải của VIMC sẽ tiếp tục gặp rất nhiều khó khăn trong thời gian tới.
Các chuyên gia lĩnh vực vận tải biển cho rằng, thời điểm cuối năm, các doanh nghiệp kinh doanh cảng biển và vận tải biển đều đối mặt với khó khăn trước nguy cơ suy thoái kinh tế khi nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ và châu Âu giảm mạnh, áp lực lạm phát cũng như tác động của chính sách Zero COVID từ Trung Quốc và xung đột giữa Nga và Ukraine. Điều này khiến lượng hàng hóa qua các cảng đều bị ảnh hưởng, tốc độ tăng trưởng cũng ì ạch. Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động thay đổi phương thức hoạt động kinh doanh để tránh những thiệt hại trong những tháng cuối năm.
